Sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych (ang. United States Secretary of Defense) – szef Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych, czyli departamentu wykonawczego ds. Sił Zbrojnych USA, oraz wysoko postawionym członkiem Gabinetu Stanów Zjednoczonych[1][2][3]. Pozycja sekretarza obrony pod względem dowodzenia i władzy nad wojskiem ustępuje jedynie prezydentowi Stanów Zjednoczonych, który jest zwierzchnikiem sił zbrojnych. Stanowisko to odpowiada temu, co w wielu innych krajach powszechnie nazywa się ministrem obrony[4]. Prezydent powołuje sekretarza obrony za radą i zgodą Senatu; zwyczajowo jest on członkiem Gabinetu, a z mocy prawa członkiem Rady Bezpieczeństwa Narodowego[5].

Sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych
United States Secretary of Defense
Logo
Ilustracja
Aktualny sekretarz obrony – Pete Hegseth
Państwo

 Stany Zjednoczone

Data utworzenia

1949

Siedziba

Waszyngton

Sekretarz Obrony

Pete Hegseth

Zastępca Sekretarza Obrony

Steve Feinberg

brak współrzędnych
Strona internetowa

Podlegając wyłącznie rozkazom prezydenta, sekretarz obrony znajduje się w łańcuchu dowodzenia i sprawuje dowództwo oraz kontrolę, zarówno w celach operacyjnych, jak i administracyjnych, nad wszystkimi rodzajami sił zbrojnych zarządzanymi przez Departament Obronyarmią, piechotą morską, marynarką wojenną, siłami powietrznymi i siłami kosmicznymi – a także nad Strażą Przybrzeżną, gdy jej dowodzenie i kontrola zostaną przekazane Departamentowi Obrony[6][7][8][9][10]. Tylko sekretarz obrony (albo prezydent lub Kongres) może upoważnić do przekazania kontroli operacyjnej nad siłami między trzema departamentami wojskowymi (Departamentem Armii, Departamentem Marynarki Wojennej i Departamentem Sił Powietrznych) a jedenastoma zjednoczonymi dowództwami bojowymi[6].

Aby zapewnić cywilną kontrolę nad wojskiem, prawo Stanów Zjednoczonych stanowi, że sekretarz obrony nie mógł pełnić służby jako oficer zawodowy w stanie czynnym w siłach zbrojnych przez poprzedzające siedem lat, z wyjątkiem generałów i admirałów, którzy nie mogli pełnić czynnej służby w ciągu poprzedzających dziesięciu lat. Kongres może ustawowo znieść to ograniczenie[1] i uczynił to trzykrotnie – w przypadku George’a C. Marshalla Jr., Jamesa N. Mattisa oraz Lloyda J. Austina III. Przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów jest głównym doradcą wojskowym sekretarza obrony i prezydenta; chociaż przewodniczący może wspomagać sekretarza i prezydenta w ich funkcjach dowódczych, nie wchodzi on w skład łańcucha dowodzenia[11].

Ponieważ sekretarz obrony jest wyposażony w uprawnienia prawne przewyższające te, które przysługują któremukolwiek oficerowi zawodowemu, a w hierarchii wojskowej ustępuje jedynie prezydentowi, osoba zajmująca to stanowisko bywała nieoficjalnie nazywana „zastępcą zwierzchnika sił zbrojnych” (deputy commander-in-chief)[12][13]. Sekretarz stanu, sekretarz skarbu, sekretarz obrony oraz prokurator generalny są powszechnie uznawani za czterech najważniejszych (i są oficjalnie czterema najstarszymi i najwyższymi rangą) członków gabinetu ze względu na rozmiar i znaczenie kierowanych przez nich departamentów.

Obecnym sekretarzem obrony jest Pete Hegseth, który został nominowany przez prezydenta Donalda Trumpa i zatwierdzony przez Senat 25 stycznia 2025 roku.

Zarządzeniem z 5 września 2025 prezydent Donald Trump dopuścił w oficjalnym obrocie określenie „Sekretarz Wojny” (Secretary of War) jako dodatkowy tytuł sekretarza obrony, nazwą ustawową pozostaje jednak „Sekretarz Obrony”[14].

Lista sekretarzy

edytuj
Lp. Zdjęcie Sekretarz Kadencja Długość Partia Stan Prezydent
1   James Forrestal 17 września 1947 – 28 marca 1949 1 rok, 192 dni Partia Demokratyczna   Nowy Jork Harry Truman (1945-1953)
2   Louis A. Johnson(inne języki) 28 marca 1949 – 19 września 1950 1 rok, 175 dni Partia Demokratyczna   Wirginia Zachodnia
3   George C. Marshall 21 września 1950 – 12 września 1951 356 dni Bezpartyjny   Pensylwania
4   Robert A. Lovett(inne języki) 17 września 1951 – 20 stycznia 1953 1 rok, 125 dni Partia Republikańska   Nowy Jork
5   Charles E. Wilson(inne języki) 28 stycznia 1953 – 8 października 1957 4 lata, 253 dni Partia Republikańska   Michigan Dwight Eisenhower (1953-1961)
6   Neil H. McElroy(inne języki) 9 października 1957 – 1 grudnia 1959 2 lata, 53 dni Partia Republikańska   Ohio
7   Thomas S. Gates(inne języki) 2 grudnia 1959 – 20 stycznia 1961 1 rok, 49 dni Partia Republikańska   Pensylwania
8   Robert McNamara 21 stycznia 1961 – 29 lutego 1968 7 lat, 39 dni Partia Republikańska   Michigan John F. Kennedy (1961-1963)
Lyndon B. Johnson (1963-1969)
9   Clark Clifford 1 marca 1968- 20 stycznia 1969 325 dni Partia Demokratyczna   Maryland Lyndon B. Johnson (1963-1969)
10   Melvin Laird 22 stycznia 1969 – 29 stycznia 1973 4 lata, 7 dni Partia Republikańska   Wisconsin Richard Nixon (1969-1974)
11   Elliot L. Richardson 30 stycznia 1973 – 24 maja 1973 114 dni Partia Republikańska   Massachusetts
  William Perry Clements(inne języki) (p.o.) 24 maja 1973 – 2 lipca 1973 39 dni Partia Republikańska   Teksas
12   James R. Schlesinger 2 lipca 1973 – 19 października 1975 2 lata, 140 dni Partia Republikańska   Wirginia
Gerald Ford (1974-1977)
13   Donald H. Rumsfeld 20 listopada 1975 – 20 stycznia 1977 1 rok, 61 dni Partia Republikańska   Illinois Gerald Ford (1974-1977)
14   Harold Brown 21 stycznia 1977 – 20 stycznia 1981 4 lata Partia Demokratyczna   Kalifornia Jimmy Carter (1977-1981)
15   Caspar W. Weinberger 21 stycznia 1981 – 23 listopada 1987 6 lat, 306 dni Partia Republikańska   Kalifornia Ronald Reagan (1981-1989)
16   Frank C. Carlucci 23 listopada 1987 – 20 stycznia 1989 1 rok, 58 dni Partia Republikańska   Wirginia
  William Howard Taft IV(inne języki) (p.o.) 20 stycznia 1989 – 21 marca 1989 60 dni Partia Republikańska   Ohio George H.W. Bush (1989-1993)
17   Richard B. Cheney 21 marca 1989 – 20 stycznia 1993 3 lata, 305 dni Partia Republikańska   Wyoming
18   Les Aspin 21 stycznia 1993 – 3 lutego 1994 1 rok, 14 dni Partia Demokratyczna   Wisconsin Bill Clinton (1993-2001)
19   William J. Perry 3 lutego 1994 – 23 stycznia 1997 2 lata, 356 dni Partia Demokratyczna   Pensylwania
20   William S. Cohen 24 stycznia 1997 – 20 stycznia 2001 3 lata, 362 dni Partia Republikańska   Maine
21   Donald H. Rumsfeld 20 stycznia 2001 – 18 grudnia 2006 5 lat, 332 dni (Łącznie 7 lat, 29 dni) Partia Republikańska   Illinois George W. Bush (2001-2009)
22   Robert Gates 18 grudnia 2006 – 30 czerwca 2011 4 lata, 194 dni Partia Republikańska   Teksas George W. Bush (2001-2009)
Barack Obama (2009-2017)
23   Leon Panetta 30 czerwca 2011 – 27 lutego 2013 1 rok, 240 dni Partia Demokratyczna   Kalifornia Barack Obama (2009-2017)
24   Chuck Hagel 27 lutego 2013 – 17 lutego 2015 1 rok, 355 dni Partia Republikańska   Nebraska
25   Ashton B. Carter 17 lutego 2015 – 20 stycznia 2017 1 rok, 338 dni Partia Demokratyczna   Massachusetts
26   James Mattis 20 stycznia 2017 – 1 stycznia 2019 1 rok, 345 dni Bezpartyjny   Waszyngton Donald Trump (2017-2021)
  Patrick M. Shanahan(inne języki) (p.o.) 1 stycznia 2019 – 23 czerwca 2019 173 dni Bezpartyjny   Waszyngton
  Mark Esper (p.o.) 24 czerwca 2019 – 15 lipca 2019 21 dni Partia Republikańska   Wirginia
  Richard V. Spencer(inne języki) (p.o.) 15 lipca 2019 – 23 lipca 2019 8 dni Partia Republikańska   Wyoming
27   Mark Esper 23 lipca 2019 – 9 listopada 2020 1 rok, 109 dni Partia Republikańska   Wirginia
  Christopher C. Miller(inne języki) (p.o.) 9 listopada 2020 – 20 stycznia 2021 72 dni Partia Republikańska   Iowa
  David Norquist(inne języki) (p.o.) 20 stycznia 2021 – 22 stycznia 2021 2 dni Partia Republikańska   Massachusetts Joe Biden (2021-2025)
28   Lloyd Austin 22 stycznia 2021 – 20 stycznia 2025 3 lata, 364 dni Bezpartyjny   Georgia
  Robert Salesses(inne języki) (p.o.) 20 stycznia 2025 – 25 stycznia 2025 5 dni Bezpartyjny   Rhode Island Donald Trump (2025-obecnie)
29   Pete Hegseth 25 stycznia 2025 – nadal Partia Republikańska   Minnesota

Przypisy

edytuj
  1. a b 10 U.S. Code § 113 – Secretary of Defense [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  2. Wayback Machine [online], www.dtic.mil [dostęp 2026-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2017-05-25].
  3. 5 U.S. Code § 101 – Executive departments [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  4. NATO, NATO – Member countries [online], NATO [dostęp 2026-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-05-17] (ang.).
  5. 50 U.S. Code § 402 – Transferred [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  6. a b 10 U.S. Code § 162 – Combatant commands: assigned forces; chain of command [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  7. Wayback Machine [online], www.dtic.mil [dostęp 2026-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2011-10-27].
  8. 10 U.S. Code § 3011 – Definitions incorporated from title 41 [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  9. 10 U.S. Code Subtitle C Part I – ORGANIZATION [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  10. 10 U.S. Code § 8011 – Organization [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  11. 10 U.S. Code § 152 – Chairman: appointment; grade and rank [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  12. Wayback Machine [online], history.defense.gov [dostęp 2026-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2014-07-14].
  13. Rumsfeld’s Management Failures [online], Center for American Progress, 31 października 2006 [dostęp 2026-05-26] (ang.).
  14. Trump signs executive order renaming Department of Defense to Department of War. CBSnews.com, 2025-09-05. [dostęp 2026-05-31].

📚 Artikel Terkait di Wikipedia

Kompilator

lookahead = *expression; expr(); printf("\n\nCompiling to assembly-notated machine code:\n\n"); compile_mode = MODE_ASSEMBLY; pos = 0; lookahead = *expression;

Tokio Hotel

ogłoszono trasę koncertową o nazwie Dream Machine Tour. 23 grudnia 2016 ruszyła przedsprzedaż albumu Dream Machine, wraz z natychmiastowa możliwością pobrania

Vibe coding

[dostęp 2025-04-23]  (ang.). Introducing AWS MCP Servers for code assistants (Part 1) | AWS Machine Learning Blog [online], aws.amazon.com, 1 kwietnia 2025

Drodzy biali!

(komediodramat, satyra) wyprodukowany przez SisterLee Productions, Culture Machine, Code Red, Homegrown Pictures, Roadside Attractions oraz Lionsgate Television

Język niskiego poziomu

Fortran 77. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1991, str. 14 What is machine code (machine language)? - Definition from WhatIs.com [online], whatis.techtarget

Tłumacz Google

of our APIs – The official Google Code blog [online], Spring cleaning for some of our APIs – The official Google Code blog, 3 czerwca 2011 [dostęp 2022-02-07] 

Monitor (program)

funkcjonującego na danej maszynie. monitor kodu maszynowego (ang. machine code monitor lub machine language monitor) – program pozwalający użytkownikowi na deasemblację

Unstructured Supplementary Service Data

Oto przykładowa struktura wywołań USSD: *<service code># *<service code>*parametry# ##<service code># Część kodów usług zdefiniowana jest w specyfikacji