📑 Table of Contents▼

John Joseph Travolta (ur. 18 lutego 1954 w Englewood) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, producent oraz piosenkarz. Status światowej gwiazdy filmowej zyskał dzięki występom w filmach: Gorączka sobotniej nocy (1977)[1], Grease (1978) i Pulp Fiction (1994). Dwukrotnie nominowany do Oscara.

John Travolta
Ilustracja
John Travolta (2024)
Imię i nazwisko

John Joseph Travolta

Data i miejsce urodzenia

18 lutego 1954
Englewood

Zawód

aktor, producent filmowy, piosenkarz

Współmałżonek

Kelly Preston
(1991–2020, jej śmierć)

Lata aktywności

od 1972

podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

W 1985 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6901 Hollywood Boulevard[2][3].

Życiorys

edytuj

Urodził się 18 lutego 1954[4] w Englewood w stanie New Jersey[5] w rodzinie rzymskokatolickiej jako najmłodsze z sześciorga dzieci Salvatore J. Travolty (ur. 27 listopada 1912 w Brooklynie, zm. 18 maja 1995 w Englewood)[6][7], półprofesjonalnego gracza futbolu amerykańskiego, i Helen Cecilii Travolty (z domu Burke; ur. 18 stycznia 1912 w New Jersey, zm. w grudniu 1978 w hrabstwie Santa Barbara)[8][9], nauczycielki dramatu i wokalistki radiowego zespołu „Sunshine Sisters”. Jego ojciec był pochodzenia włoskiego, a jego matka była pochodzenia irlandzkiego[10]. Ma piątkę starszego rodzeństwa; siostry: Ellen (ur. 6 października 1940)[11], Ann i Margaret, oraz braci: Josepha „Joeya” (ur. 14 października 1950) i Sama[12]. Był wychowany w wierze rzymskokatolickiej, ale w 1975 przystąpił do kościoła scjentologicznego[13][14][15][16].

 
Travolta (1976)

Na scenie zadebiutował rolą w przedstawieniu Who’ll Save the Plowboy?. Uczęszczał do szkoły aktorskiej w Nowym Jorku[17], gdzie uczył się śpiewu, tańca i aktorstwa. W wieku 16 lat wystąpił w musicalu Bye Bye Birdie. Uczył się w Dwight Morrow High School[18], ale porzucił szkołę średnią po pierwszej klasie i przeprowadził się w poprzek Hudson do Nowego Jorku, by znaleźć pracę. Brał udział w reklamach telewizyjnych. Dostał rolę na Broadwayu w Over Here! i zaśpiewał piosenkę „Dream Drummin” napisaną przez braci Sherman. Nagrywał także w lokalnych studiach, ale jego piosenki nie znalazły uznania i zostawały szybko zapomniane. W końcu przeprowadził się do Los Angeles, by rozwinąć karierę w show-biznesie.

 
Travolta (1979)

Jako aktor zadebiutował we wrześniu 1972 rolą ofiary w serialu NBC Emergency. Na dużym ekranie zagrał rolę Billy’ego Nolana w horrorze Briana De Palmy Carrie (1976) ze Sissy Spacek. Dostał też rolę Vinniego Barbarina w sitcomie ABC Welcome Back, Kotter (1975–1979). W lipcu 1976 jego muzyczny przebój „Let Her In” znalazł się na 10. miejscu na liście Billboard Hot 100. Za rolę Tonego Manero w dramacie Johna Badhama Gorączka sobotniej nocy (1977) otrzymał National Board of Review Award oraz nominację do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego[19] i Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu[20]. Sławę przyniosła mu także rola Daniela „Danny’ego” Zuko w musicalu Grease (1978), za którą na 36. ceremonii wręczenia Złotych Globów otrzymał Złoty Glob dla Ulubieńców Światowego Filmu[21] i drugą w karierze nominację do nagrody dla najlepszego aktora w komedii lub musicalu[20].

 
Travolta i Diana, księżna Walii (1985)

Zagrał w westernie Miejski kowboj (1980) z Debrą Winger. Jego kolejne filmy okazywały się niepowodzeniami – Pozostać żywym (1983; kontynuacja Gorączki sobotniej nocy), W swoim rodzaju (1983; komedia romantyczna z Olivią Newton-John) i Być doskonałym (1985) poniosły komercyjne porażki[22]. W listopadzie 1985 wziął udział w kolacji inauguracyjnej w Białym Domu, podczas której zatańczył z Dianą, księżną Walii[23]; nazajutrz zdjęcia pary ukazały się w międzynarodowej prasie[24].

Po serii niepowodzeń, jakie odnotowały filmy z jego udziałem w latach 80., zagrał w kasowym filmie I kto to mówi (1989). Za rolę Vincenta Vegi w filmie Quentina Tarantino Pulp Fiction (1994) otrzymał drugą w karierze nominację do Oscara[25][26].

Jego zdjęcia zostały umieszczone na okładkach magazynów: „Harper’s Bazaar”, „Entertainment Weekly”, „McCall’s”, „Rolling Stone”, „Vanity Fair”, „People”, „After Dark”, „Time”, „Esquire”, „Bravo”, „Playgirl”, „InStyle”, „GQ”, „TV Guide”, „Interview”, „Tele Tydzień” i „The Hollywood Reporter”[27].

Życie prywatne

edytuj

5 września 1991 ożenił się z aktorką Kelly Preston (zm. 12 lipca 2020). Mieli córkę Ellę Bleu (ur. 3 kwietnia 2000) i synów: Benjamina (ur. 2010[28]) oraz Jetta (ur. 13 kwietnia 1992, zm. 2 stycznia 2009 w wyniku uderzenia głową w wannę podczas ataku epilepsji). Jett zmagał się z chorobą Kawasakiego[29].

Od dziecka był fascynatem lotnictwa, posiada licencję pilota i jest właścicielem czterech samolotów. Gdy nocą 24 listopada 1992 pilotował samolot Gulfstream N728T (później przerejestrowany na N492JT) wraz ze swoją rodziną, awarii uległ generator elektryczny w samolocie, na skutek czego Travolta musiał awaryjnie lądować, kierując się tylko kompasem magnetycznym i światłami miejskimi Waszyngtonu – podczas tego lądowania o mało nie doszło do czołowej kolizji w powietrzu z Boeingiem 727[30]. Był posiadaczem Boeinga 707–138 pochodzącego z floty Qantas[31]. W maju 2017 podarował go organizacji HARS zajmującej się restauracją historycznych samolotów związanych z Australią[32].

W 1975 roku przystąpił do Kościoła Scjentologicznego[33].

Filmografia

edytuj

Aktor

edytuj
 
Travolta (1983)
 
Travolta (1991)
 
Travolta (2013)
 
Travolta (2018)

Scenarzysta

edytuj

Producent

edytuj

Aktor gościnnie

edytuj

Nagrody

edytuj
Rok Nagroda Kategoria Film
1978 Złote Jabłko Gwiazda roku[34] –
Bravo Otto Najlepszy aktor –
1979 Złoty Glob Ulubiony światowy aktor filmowy[34] –
Bravo Otto Najlepszy aktor –
1993 Najlepszy aktor –
1994 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sztokholmie Najlepszy aktor[34] Pulp Fiction (1994)
1995 David di Donatello Najlepszy aktor zagraniczny[34]
MTV Movie Award Najlepsza sekwencja taneczna[34] z Umą Thurman
1996 Złoty Glob Najlepszy aktor w filmie komediowym lub musicalu[34] Dorwać małego (1995)
1998 MTV Movie Award Najlepszy duet ekranowy[34] z Nicolasem Cage’em Bez twarzy (1997)
Złote Jabłko Gwiazda roku[34] –
1999 Nagroda Satelita Najlepsza obsada filmowa[34] Cienka czerwona linia (1998)
2001 Złota Malina Najgorszy aktor[34] Bitwa o Ziemię (2000)
Numer stulecia (2000)
Najgorsza ekranowa para / duet filmowy[34] Bitwa o Ziemię (2000)
Najgorszy obraz[34]
2012 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián Nagroda za całokształt twórczości[34] –
2013 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych Warach Nagroda specjalna za wybitny wkład w światowe kino[34] –
2020 Złota Malina Najgorszy aktor[34] Fanatyk (2019)
Na zakręcie (2019)
2026 Honorowa Złota Palma Całokształt twórczości[35] –

Przypisy

edytuj
  1. ↑ John Travolta. [w:] TV [on-line]. tv.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  2. ↑ John Travolta. Walk of Fame. [dostęp 2022-07-20]. (ang.).
  3. ↑ Yvonne Villarreal: Hollywood Star Walk: John Travolta. „Los Angeles Times”, 2010-03-02. [dostęp 2022-07-20]. (ang.).
  4. ↑ John Joseph Travolta – Genealogy. [w:] Geni [on-line]. geni.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  5. ↑ John Travolta – Sztárlexikon. [w:] Starity [on-line]. starity.hu. [dostęp 2016-11-27]. (węg.).
  6. ↑ Salvatore J. Travolta (1912–1995) – Genealogy. [w:] Geni [on-line]. geni.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  7. ↑ Salvatore Travolta (1912–1995). [w:] Find a Grave Memorial [on-line]. findagrave.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  8. ↑ Helen Cecilia Travolta (1912–1978) – Genealogy. [w:] Geni [on-line]. geni.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  9. ↑ Helen Cecilia Burke Travolta (1912–1978). [w:] Find a Grave Memorial [on-line]. findagrave.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  10. ↑ Gaynor Flynn: The resurrection man. [w:] The Sydney Morning Herald [on-line]. smh.com.au. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  11. ↑ Ellen Travolta. [w:] TV Guide [on-line]. tvguide.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  12. ↑ John Travolta Biography (1954–). [w:] Film Reference [on-line]. filmreference.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  13. ↑ Chris White: Scientology ‘life coach’ to John Travolta and Tom Cruise’s children. [w:] Daily Mail [on-line]. dailymail.co.uk. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  14. ↑ John Travolta. [w:] Cine Magia [on-line]. cinemagia.ro. [dostęp 2016-11-27]. (rum.).
  15. ↑ Josh Gardner, Claire Carter: John Travolta breaks his silence on Scientology exposé ‘Going Clear’. [w:] Daily Mail [on-line]. dailymail.co.uk. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  16. ↑ Cavan Sieczkowski: John Travolta Says Scientology Is A Target Because It ‘Really Works Well’. [w:] The Huffington Post [on-line]. huffingtonpost.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  17. ↑ John Travolta News, Pictures, and Videos. [w:] TMZ [on-line]. tmz.com. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  18. ↑ Dwight Morrow High School. [w:] WOW [on-line]. wow.com. [dostęp 2016-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-29)]. (ang.).
  19. ↑ The 50th Academy Awards | 1978 [online], oscars.org [dostęp 2024-06-14] (ang.).
  20. ↑ a b John Travolta - Golden Globes [online], goldenglobes.com [dostęp 2024-06-14] (ang.).
  21. ↑ Golden Globe Moment: Jane & John, 1979 – Golden Globes [online], goldenglobes.com [dostęp 2024-06-14] (ang.).
  22. ↑ Jason Ankeny: John Travolta Biography. AllMovie. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  23. ↑ Jonathan Dimbleby: Karol, książę Walii. Biografia. Magda Papuzińska (tłum.). Oficyna Wydawnicza Rytm, 1997, s. 358. ISBN 83-86678-68-2.
  24. ↑ Paul Burrell: Tacy byliśmy. Wspominając Dianę. Magdalena Stysz (tłum.). Wydawnictwo Magnum, 2007, s. 88. ISBN 978-83-89656-29-2.
  25. ↑ The 67th Academy Awards 1995. oscars.com. [dostęp 2020-01-02]. (ang.).
  26. ↑ John Travolta Awards. AllMovie. [dostęp 2016-11-27]. (ang.).
  27. ↑ John Travolta Magazines. FamousFix. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
  28. ↑ John Travolta został ojcem. [w:] Onet.pl [on-line]. film.onet.pl. [dostęp 2010-11-25]. (pol.).
  29. ↑ Zmarł 16-letni syn Johna Travolty. [w:] Gazeta.pl [on-line]. wiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2010-11-25]. (pol.).
  30. ↑ Mike James: Travolta Lucky To Live Through Incident. [w:] Orlando Sentinel [on-line]. articles.orlandosentinel.com. [dostęp 2010-11-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-02)]. (ang.).
  31. ↑ John Travolta’s Boeing 707. [w:] Flightstory Archive [on-line]. blog.flightstory.net. [dostęp 2010-11-25]. (ang.).
  32. ↑ John Travolta donates his Boeing 707 to HARS. illawarramercury.com.au. [dostęp 2017-09-22]. (ang.).
  33. ↑ John Travolta Credits Scientology with Helping Him Heal After Son's Death, „People.com” [dostęp 2026-03-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-01-23] (ang.).
  34. ↑ a b c d e f g h i j k l m n o John Travolta Awards. FamousFix.com. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
  35. ↑ Zack Sharf, Ellise Shafer, Angelique Jackson: John Travolta Cries as Cannes Surprises Him With Honorary Palme d’Or: ‘This Is Beyond the Oscar’. Variety. [dostęp 2026-05-30]. (ang.).

Linki zewnętrzne

edytuj

📚 Artikel Terkait di Wikipedia

Jeanne Tripplehorn

gitarzysty Gary Lewis & the Playboys. W 1981 ukończyła szkołę średnią Edison High School w Tulsa, w stanie Oklahoma. Pod pseudonimem Jeanne Summers dorabiała

Michael Douglas

elitarnej przygotowawczej Choate School i spędzał lato z ojcem na planach filmowych. Uczył się w Robert E. Lee High School w Midland w Teksasie. W 1959 ukończył

Nermin Bezmen

średniej wyjechała na stypendium AFS do Stanów Zjednoczonych, ukończyła Basic High School w Nevadzie. Po powrocie do Stambułu kształciła się w Sekreterlik Yüksek

Michael Ollis

i Roberta Ollis, miał dwie siostry. Ukończył Staten Island Petrides High School i w wieku 17 lat zaciągnął się do wojska. Służył w 1 Dywizji Pancernej

James Coleman

Data Analysis. New York: Basic Books, 1981. The Asymmetric Society. Syracuse, NY: Syracuse University Press, 1982. High School Achievement: Public, Catholic

Chris Dowe

cm Masa ciała 86 kg Kariera Aktywność od 2013 Szkoła średnia Eastern High School (Louisville, Kentucky) College Bellarmine (2009–2013) Kariera klubowa

Bill Cable

zakwaterowała się w 1950 w Kalifornii. Podczas nauki w North Hollywood High School, we wczesnych latach 60. był uznanym piłkarzem. Jednak po poważnym urazie

Taylor Brown

cm Masa ciała 95 kg Kariera Aktywność od 2012 Szkoła średnia Dunwoody High School (Dunwoody, Georgia) College Bradley (2008–2012) Draft 2012 niewybrany