Artikel ini berisi tentang sebagian besar integral tak tentu dalam kalkulus. Untuk daftar integral tertentu, lihat
Daftar integral tertentu .
Pengintegralan atau integrasi merupakan operasi dasar dalam kalkulus integral . Operasi lawannya, turunan , mempunyai kaidah yang dapat menurunkan fungsi dengan bentuk yang lebih mudah menjadi fungsi dengan bentuk yang lebih rumit. Sayangnya, integral tidak mempunyai kaidah yang dapat menghitung sebaliknya, sehingga sering kali diperlukan tabel yang memuat kumpulan integral.
Berikut adalah daftar yang memuat integral atau antiturunan yang paling umum dijumpai. Pada daftar di bawah ini,
C
{\displaystyle C}
mengartikan konstanta sembarang.
Daftar integral
sunting
Daftar integral yang lebih detail dapat dilihat pada halaman-halaman berikut
Aturan integrasi dari fungsi-fungsi umum
sunting
โซ
a
f
(
x
)
d
x
=
a
โซ
f
(
x
)
d
x
(
a
ย konstan)
{\displaystyle \int af(x)\,dx=a\int f(x)\,dx\qquad {\mbox{(}}a{\mbox{ konstan)}}\,\!}
โซ
[
f
(
x
)
+
g
(
x
)
]
d
x
=
โซ
f
(
x
)
d
x
+
โซ
g
(
x
)
d
x
{\displaystyle \int [f(x)+g(x)]\,dx=\int f(x)\,dx+\int g(x)\,dx}
โซ
f
(
x
)
g
(
x
)
d
x
=
f
(
x
)
โซ
g
(
x
)
d
x
โ
โซ
[
f
โฒ
(
x
)
(
โซ
g
(
x
)
d
x
)
]
d
x
{\displaystyle \int f(x)g(x)\,dx=f(x)\int g(x)\,dx-\int \left[f'(x)\left(\int g(x)\,dx\right)\right]\,dx}
โซ
[
f
(
x
)
]
n
f
โฒ
(
x
)
d
x
=
[
f
(
x
)
]
n
+
1
n
+
1
+
C
(untukย
n
โ
โ
1
)
{\displaystyle \int [f(x)]^{n}f'(x)\,dx={[f(x)]^{n+1} \over n+1}+C\qquad {\mbox{(untuk }}n\neq -1{\mbox{)}}\,\!}
โซ
f
โฒ
(
x
)
f
(
x
)
d
x
=
ln
โก
|
f
(
x
)
|
+
C
{\displaystyle \int {f'(x) \over f(x)}\,dx=\ln {\left|f(x)\right|}+C}
โซ
f
โฒ
(
x
)
f
(
x
)
d
x
=
1
2
[
f
(
x
)
]
2
+
C
{\displaystyle \int {f'(x)f(x)}\,dx={1 \over 2}[f(x)]^{2}+C}
Integral fungsi sederhana
sunting
Konstanta C sering digunakan untuk konstanta sembarang dalam integrasi. Konstanta ini hanya dapat ditentukan jika suatu nilai integral pada beberapa titik sudah diketahui. Jadi, setiap fungsi mempunyai jumlah integral tidak terbatas.
Rumus-rumus berikut hanya menyatakan dalam bentuk lain pernyataan-pernyataan dalam tabel turunan .
Fungsi rasional
sunting
โซ
d
x
=
x
+
C
{\displaystyle \int \,dx=x+C}
โซ
x
n
d
x
=
x
n
+
1
n
+
1
+
C
ย jikaย
n
โ
โ
1
{\displaystyle \int x^{n}\,dx={\frac {x^{n+1}}{n+1}}+C\qquad {\mbox{ jika }}n\neq -1}
โซ
(
a
x
+
b
)
n
d
x
=
(
a
x
+
b
)
n
+
1
a
(
n
+
1
)
+
C
ย jikaย
n
โ
โ
1
{\displaystyle \int (ax+b)^{n}\,dx={\frac {(ax+b)^{n+1}}{a(n+1)}}+C\qquad {\mbox{ jika }}n\neq -1}
โซ
d
x
x
=
ln
โก
|
x
|
+
C
{\displaystyle \int {dx \over x}=\ln {\left|x\right|}+C}
โซ
d
x
a
2
+
x
2
=
1
a
arctan
โก
x
a
+
C
{\displaystyle \int {dx \over {a^{2}+x^{2}}}={1 \over a}\arctan {x \over a}+C}
Fungsi irrasional
sunting
โซ
d
x
a
2
โ
x
2
=
arcsin
โก
x
a
+
C
{\displaystyle \int {dx \over {\sqrt {a^{2}-x^{2}}}}=\arcsin {x \over a}+C}
โซ
โ
d
x
a
2
โ
x
2
=
arccos
โก
x
a
+
C
{\displaystyle \int {-dx \over {\sqrt {a^{2}-x^{2}}}}=\arccos {x \over a}+C}
โซ
d
x
a
2
+
x
2
=
1
a
arctan
โก
x
a
+
C
{\displaystyle \int {dx \over a^{2}+x^{2}}={1 \over a}\arctan {x \over a}+C}
โซ
โ
d
x
a
2
+
x
2
=
1
a
arccot
โก
x
a
+
C
{\displaystyle \int {-dx \over a^{2}+x^{2}}={1 \over a}\operatorname {arccot} {x \over a}+C}
โซ
d
x
x
x
2
โ
a
2
=
1
a
arcsec
โก
|
x
|
a
+
C
{\displaystyle \int {dx \over x{\sqrt {x^{2}-a^{2}}}}={1 \over a}\operatorname {arcsec} {|x| \over a}+C}
โซ
โ
d
x
x
x
2
โ
a
2
=
1
a
arccsc
โก
|
x
|
a
+
C
{\displaystyle \int {-dx \over x{\sqrt {x^{2}-a^{2}}}}={1 \over a}\operatorname {arccsc} {|x| \over a}+C}
Fungsi eksponensial
sunting
โซ
e
x
d
x
=
e
x
+
C
{\displaystyle \int e^{x}\,dx=e^{x}+C}
โซ
a
x
d
x
=
a
x
ln
โก
a
+
C
{\displaystyle \int a^{x}\,dx={\frac {a^{x}}{\ln {a}}}+C}
Fungsi logaritma
sunting
โซ
ln
โก
x
d
x
=
x
ln
โก
x
โ
x
+
C
{\displaystyle \int \ln {x}\,dx=x\ln {x}-x+C}
โซ
b
log
โก
x
d
x
=
x
โ
b
log
โก
x
โ
x
โ
b
log
โก
e
+
C
{\displaystyle \int \,^{b}\!\log {x}\,dx=x\cdot \,^{b}\!\log x-x\cdot \,^{b}\!\log e+C}
Fungsi trigonometri
sunting
Artikel utama: Daftar integral dari fungsi trigonometri
โซ
sin
โก
x
d
x
=
โ
cos
โก
x
+
C
{\displaystyle \int \sin {x}\,dx=-\cos {x}+C}
โซ
cos
โก
x
d
x
=
sin
โก
x
+
C
{\displaystyle \int \cos {x}\,dx=\sin {x}+C}
โซ
tan
โก
x
d
x
=
ln
โก
|
sec
โก
x
|
+
C
{\displaystyle \int \tan {x}\,dx=\ln {\left|\sec {x}\right|}+C}
โซ
cot
โก
x
d
x
=
โ
ln
โก
|
csc
โก
x
|
+
C
{\displaystyle \int \cot {x}\,dx=-\ln {\left|\csc {x}\right|}+C}
โซ
sec
โก
x
d
x
=
ln
โก
|
sec
โก
x
+
tan
โก
x
|
+
C
{\displaystyle \int \sec {x}\,dx=\ln {\left|\sec {x}+\tan {x}\right|}+C}
โซ
csc
โก
x
d
x
=
โ
ln
โก
|
csc
โก
x
+
cot
โก
x
|
+
C
{\displaystyle \int \csc {x}\,dx=-\ln {\left|\csc {x}+\cot {x}\right|}+C}
โซ
sec
2
โก
x
d
x
=
tan
โก
x
+
C
{\displaystyle \int \sec ^{2}x\,dx=\tan x+C}
โซ
csc
2
โก
x
d
x
=
โ
cot
โก
x
+
C
{\displaystyle \int \csc ^{2}x\,dx=-\cot x+C}
โซ
sec
โก
x
tan
โก
x
d
x
=
sec
โก
x
+
C
{\displaystyle \int \sec {x}\,\tan {x}\,dx=\sec {x}+C}
โซ
csc
โก
x
cot
โก
x
d
x
=
โ
csc
โก
x
+
C
{\displaystyle \int \csc {x}\,\cot {x}\,dx=-\csc {x}+C}
โซ
sin
2
โก
x
d
x
=
1
2
(
x
โ
sin
โก
x
cos
โก
x
)
+
C
{\displaystyle \int \sin ^{2}x\,dx={\frac {1}{2}}(x-\sin x\cos x)+C}
โซ
cos
2
โก
x
d
x
=
1
2
(
x
+
sin
โก
x
cos
โก
x
)
+
C
{\displaystyle \int \cos ^{2}x\,dx={\frac {1}{2}}(x+\sin x\cos x)+C}
โซ
sec
3
โก
x
d
x
=
1
2
sec
โก
x
tan
โก
x
+
1
2
ln
โก
|
sec
โก
x
+
tan
โก
x
|
+
C
{\displaystyle \int \sec ^{3}x\,dx={\frac {1}{2}}\sec x\tan x+{\frac {1}{2}}\ln |\sec x+\tan x|+C}
โซ
sin
n
โก
x
d
x
=
โ
sin
n
โ
1
โก
x
cos
โก
x
n
+
n
โ
1
n
โซ
sin
n
โ
2
โก
x
d
x
{\displaystyle \int \sin ^{n}x\,dx=-{\frac {\sin ^{n-1}{x}\cos {x}}{n}}+{\frac {n-1}{n}}\int \sin ^{n-2}{x}\,dx}
โซ
cos
n
โก
x
d
x
=
cos
n
โ
1
โก
x
sin
โก
x
n
+
n
โ
1
n
โซ
cos
n
โ
2
โก
x
d
x
{\displaystyle \int \cos ^{n}x\,dx={\frac {\cos ^{n-1}{x}\sin {x}}{n}}+{\frac {n-1}{n}}\int \cos ^{n-2}{x}\,dx}
Fungsi trigonometri terbalik
sunting
Artikel utama: Daftar integral dari fungsi trigonometri terbalik
โซ
arcsin
โก
(
x
)
d
x
=
x
a
r
c
s
i
n
(
x
)
+
1
โ
x
2
+
C
{\displaystyle \int \arcsin(x)\,dx=x\,arcsin(x)+{\sqrt {1-x^{2}}}+C}
โซ
arccos
โก
(
x
)
d
x
=
x
a
r
c
c
o
s
(
x
)
โ
1
โ
x
2
+
C
{\displaystyle \int \arccos(x)\,dx=x\,arccos(x)-{\sqrt {1-x^{2}}}+C}
โซ
arctan
โก
x
d
x
=
x
arctan
โก
x
โ
1
2
ln
โก
|
1
+
x
2
|
+
C
{\displaystyle \int \arctan {x}\,dx=x\,\arctan {x}-{\frac {1}{2}}\ln {\left|1+x^{2}\right|}+C}
โซ
arccot
โก
x
d
x
=
x
arccot
โก
x
+
1
2
ln
โก
|
1
+
x
2
|
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {arccot} {x}\,dx=x\,\operatorname {arccot} {x}+{\frac {1}{2}}\ln {\left|1+x^{2}\right|}+C}
โซ
arcsec
โก
(
x
)
d
x
=
x
arcsec
โก
(
x
)
โ
ln
โก
(
|
x
|
+
x
2
โ
1
)
+
C
=
x
arcsec
โก
(
x
)
โ
arcosh
โก
|
x
|
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {arcsec}(x)\,dx=x\operatorname {arcsec}(x)\,-\,\ln \left(\left|x\right|+{\sqrt {x^{2}-1}}\right)\,+\,C=x\operatorname {arcsec}(x)-\operatorname {arcosh} |x|+C}
โซ
arccsc
โก
(
x
)
d
x
=
x
arccsc
โก
(
x
)
+
ln
โก
(
|
x
|
+
x
2
โ
1
)
+
C
=
x
arccsc
โก
(
x
)
+
arcosh
โก
|
x
|
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {arccsc}(x)\,dx=x\operatorname {arccsc}(x)\,+\,\ln \left(\left|x\right|+{\sqrt {x^{2}-1}}\right)\,+\,C=x\operatorname {arccsc}(x)+\operatorname {arcosh} |x|+C}
Fungsi hiperbolik
sunting
โซ
sinh
โก
x
d
x
=
cosh
โก
x
+
C
{\displaystyle \int \sinh x\,dx=\cosh x+C}
โซ
cosh
โก
x
d
x
=
sinh
โก
x
+
C
{\displaystyle \int \cosh x\,dx=\sinh x+C}
โซ
tanh
โก
x
d
x
=
ln
โก
|
cosh
โก
x
|
+
C
{\displaystyle \int \tanh x\,dx=\ln |\cosh x|+C}
โซ
coth
โก
x
d
x
=
ln
โก
|
sinh
โก
x
|
+
C
{\displaystyle \int \coth x\,dx=\ln |\sinh x|+C}
โซ
sech
x
d
x
=
arctan
โก
(
sinh
โก
x
)
+
C
{\displaystyle \int {\mbox{sech}}\,x\,dx=\arctan(\sinh x)+C}
โซ
csch
x
d
x
=
ln
โก
|
tanh
โก
x
2
|
+
C
{\displaystyle \int {\mbox{csch}}\,x\,dx=\ln \left|\tanh {x \over 2}\right|+C}
Fungsi hiperbolik terbalik
sunting
โซ
arsinh
โก
x
d
x
=
x
arsinh
โก
x
โ
x
2
+
1
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {arsinh} x\,dx=x\operatorname {arsinh} x-{\sqrt {x^{2}+1}}+C}
โซ
arcosh
โก
x
d
x
=
x
arcosh
โก
x
โ
x
2
โ
1
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {arcosh} x\,dx=x\operatorname {arcosh} x-{\sqrt {x^{2}-1}}+C}
โซ
artanh
โก
x
d
x
=
x
artanh
โก
x
+
1
2
log
โก
(
1
โ
x
2
)
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {artanh} x\,dx=x\operatorname {artanh} x+{\frac {1}{2}}\log {(1-x^{2})}+C}
โซ
arcoth
d
x
=
x
arcoth
โก
x
+
1
2
log
โก
(
x
2
โ
1
)
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {arcoth} \,dx=x\operatorname {arcoth} x+{\frac {1}{2}}\log {(x^{2}-1)}+C}
โซ
arsech
x
d
x
=
x
arsech
โก
x
โ
arctan
โก
(
x
x
โ
1
1
โ
x
1
+
x
)
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {arsech} \,x\,dx=x\operatorname {arsech} x-\arctan {\left({\frac {x}{x-1}}{\sqrt {\frac {1-x}{1+x}}}\right)}+C}
โซ
arcsch
x
d
x
=
x
arcsch
โก
x
+
log
โก
[
x
(
1
+
1
x
2
+
1
)
]
+
C
{\displaystyle \int \operatorname {arcsch} \,x\,dx=x\operatorname {arcsch} x+\log {\left[x\left({\sqrt {1+{\frac {1}{x^{2}}}}}+1\right)\right]}+C}
Integral lain, yaitu "Sophomore's dream ", diyakini berasal dari Johann Bernoulli . Integral tersebut di antaranya
โซ
0
1
x
โ
x
d
x
=
โ
n
=
1
โ
n
โ
n
(
=
1
,
29128599706266
โฆ
)
โซ
0
1
x
x
d
x
=
โ
โ
n
=
1
โ
(
โ
n
)
โ
n
(
=
0
,
78343051071213
โฆ
)
{\displaystyle {\begin{aligned}\int _{0}^{1}x^{-x}\,dx&=\sum _{n=1}^{\infty }n^{-n}&&(=1,29128599706266\dots )\\\int _{0}^{1}x^{x}\,dx&=-\sum _{n=1}^{\infty }(-n)^{-n}&&(=0,78343051071213\dots )\end{aligned}}}
Lihat pula
sunting
Referensi
sunting
Pustaka
sunting
M. Abramowitz and I.A. Stegun , editors. Handbook of Mathematical Functions with Formulas, Graphs, and Mathematical Tables .
I.S. Gradshteyn (ะ.ะก. ะัะฐะดััะตะนะฝ), I.M. Ryzhik (ะ.ะ. ะ ัะถะธะบ); Alan Jeffrey, Daniel Zwillinger, editors. Table of Integrals, Series, and Products , seventh edition. Academic Press, 2007. ISBN 978-0-12-373637-6 . Errata. (Several previous editions as well.)
A.P. Prudnikov (ะ.ะ. ะััะดะฝะธะบะพะฒ), Yu.A. Brychkov (ะฎ.ะ. ะัััะบะพะฒ), O.I. Marichev (ะ.ะ. ะะฐัะธัะตะฒ). Integrals and Series . First edition (Russian), volume 1โ5, Nauka , 1981โ1986. First edition (English, translated from the Russian by N.M. Queen), volume 1โ5, Gordon & Breach Science Publishers/CRC Press , 1988โ1992, ISBN 2-88124-097-6 . Second revised edition (Russian), volume 1โ3, Fiziko-Matematicheskaya Literatura, 2003.
Yu.A. Brychkov (ะฎ.ะ. ะัััะบะพะฒ), Handbook of Special Functions: Derivatives, Integrals, Series and Other Formulas . Russian edition, Fiziko-Matematicheskaya Literatura, 2006. English edition, Chapman & Hall/CRC Press, 2008, ISBN 1-58488-956-X .
Daniel Zwillinger. CRC Standard Mathematical Tables and Formulae , 31st edition. Chapman & Hall/CRC Press, 2002. ISBN 1-58488-291-3 . (Many earlier editions as well.)
Sejarah
sunting
Meyer Hirsch, Integraltafeln, oder, Sammlung von Integralformeln (Duncker und Humblot, Berlin, 1810)
Meyer Hirsch, Integral Tables, Or, A Collection of Integral Formulae (Baynes and son, London, 1823) [English translation of Integraltafeln ]
David Bierens de Haan, Nouvelles Tables d'Intรฉgrales dรฉfinies (Engels, Leiden, 1862)
Benjamin O. Pierce A short table of integrals โ revised edition (Ginn & co., Boston, 1899)
Pranala luar
sunting
Tabel integral
sunting
Derivasi
sunting
Layanan daring
sunting
Program open source
sunting