📑 Table of Contents▼

Inżynieria chemiczna i procesowa – dyscyplina naukowa, należąca do dziedziny nauk technicznych, która zajmuje się – wraz z technologią chemiczną – projektowaniem i prowadzeniem operacji i procesów jednostkowych, będących elementami procesów produkcyjnych w przemyśle chemicznym[a]. Formułuje ilościowe opisy takich procesów, jak przepływ płynów, przenoszenie masy przez granice faz, przenoszenie energii (np. działanie wymienników ciepła). O inżynierii chemicznej mówi się wówczas, gdy istotnymi elementami procesu produkcyjnego są reakcje chemiczne.

W zakres inżynierii chemicznej wchodzi m.in. projektowanie aparatów, urządzeń (np. reaktorów chemicznych, mieszalników lub urządzeń służących do rozdzielania mieszanin związków chemicznych) oraz całych złożonych systemów produkcyjnych (instalacji). Projekty są opracowywane w oparciu o wiedzę z zakresu chemii, fizyki, technologii chemicznej, materiałoznawstwa oraz innych nauk podstawowych i stosowanych[1][2].

Miejsce inżynierii chemicznej i procesowej w systemie nauki w Polsce

edytuj
 
Laminarny i burzliwy przepływ płynów
 
Przykład modelowania dyfuzji ciepła – zimny pręt (granatowy) w cieplejszym otoczeniu
 
Schemat instalacji do ciągłej destylacji frakcyjnej
 
Fragment instalacji do oczyszczania ścieków z zakładu chemicznego
 
Zakład chemiczny w Walii (obecnie nieistniejący)

W Polsce dyscyplina „inżynieria chemiczna” jest zamieszczona na liście dyscyplin nauk technicznych, sporządzonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów[3] i zamieszczonej w rozporządzeniu ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSzW)[4]. Na liście wymieniono kilkanaście dyscyplin – poza inżynierią chemiczną m.in. biotechnologię, technologię chemiczną, inżynierię materiałową, inżynierię produkcji.

W wykazie kierunków kształcenia na wyższych uczelniach w Polsce, dla których MNiSzW określa standardy kształcenia, znajduje się kierunek „Inżynieria chemiczna i procesowa”, obok takich pokrewnych kierunków, jak technologia chemiczna, inżynieria materiałowa, inżynieria biomedyczna, inżynieria środowiska, ochrona środowiska, towaroznawstwo, kosmetologia, technologia drewna, papiernictwo i poligrafia[5].

Kierunek kształcenia „Inżynieria chemiczna i procesowa” jest prowadzony na Wydziałach[6]:

Specjalności inżynierii chemicznej i procesowej

edytuj

Kształcenie na uczelniach wyższych jest prowadzone w zakresie specjalności, związanych z kompetencjami i naukowymi zainteresowaniami pracowników poszczególnych instytutów, np.[7][8][9]:

  • inżynieria procesów membranowych,
  • inżynieria naftowa i gazownicza,
  • inżynieria bioprocesowa,
  • inżynieria procesów biotechnologicznych,
  • inżynieria odnawialnych źródeł energii,
  • inżynieria procesów ekoenergetyki,
  • inżynieria procesów w technologiach przetwórczych,
  • inżynieria przetwórstwa żywności,
  • Informatyka procesowa,
  • procesy i urządzenia w ochronie środowiska,
  • zarządzanie i eksploatacja w systemach produkcyjnych.

Prace naukowe i badawczo-rozwojowe

edytuj

Prace badawcze są prowadzone w instytutach inżynierii chemicznej, działających na wyższych uczelniach technicznych oraz w specjalistycznych instytutach, np. w Instytucie Inżynierii Chemicznej PAN, utworzonym w 1958 roku przez Tadeusza Hoblera (początkowo jako Zakład Inżynierii Chemicznej i Konstrukcji Aparatury) [10]. Wymienione poniżej tytuły artykułów naukowych, które ukazały się w latach 2010–2011 na łamach miesięcznika Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa) orientacyjnie ilustrują zakres i charakter badań, prowadzonych w różnych obszarach dyscypliny "inżynieria chemiczna":

  • A comparative study of thermodynamic electrolyte models applied to the Solvay soda system[11]
  • Techniki pomiarowe rozkładu wielkości kropel w mieszanej cieczy[12]
  • Wpływ granulacji biopreparatów na kinetykę suszenia fluidyzacyjnego bakterii fermentacji mlekowej[13],
  • Biosorpcja barwników kationowych na trocinach bukowych. II. Wpływ parametrów procesowych na wydajność procesu[14]
  • Analiza prędkości przepływu wtórnego formującego stożek osadu w kadzi wirowej[15]
  • Rozkład wartości objętościowego współczynnika wnikania masy podczas napowietrzania cieczy z użyciem samozasysającego mieszadła tarczowego[16]
  • Modelowanie matematyczne zintegrowanego procesu niskotemperaturowej kondensacji z adsorpcją[17]

Zagadnień inżynierii chemicznej i procesowej dotyczą również publikacje w wielu innych specjalistycznych czasopismach np. Chemical and Process Engineering[18], Chemical Engineering Research and Design[19], Inżynieria i aparatura chemiczna[20], Process Safety and Environmental Protection[21], Food and Bioproducts Processing[22], Education for Chemical Engineers[23], Loss Prevention Bulletin[24], Przemysł chemiczny[25], Ochrona przed korozją[26], Chemik[27].

Uwagi

edytuj
  1. ↑ Technologia chemiczna i inżynieria chemiczna bywają uznawane za jedną naukę, określaną np. jako Chemical engineering (ang.), Génie chimique (fr.),Ingegneria chimica (wł.) albo Ķīmijas tehnoloģija (łot.), Chemische technologie (niderl.), Химическая технология (ros.); zobacz Technologia chemiczna i inżynieria procesowa.

Przypisy

edytuj
  1. ↑ inżynieria chemiczna i procesowa, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2011-09-06].
  2. ↑ Leksykon Naukowo-Techniczny z suplementem, tom I (A-O); Hasło:inżynieria chemizna. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, WNT, 1989, s. 311. ISBN 83-204-0969-1.
  3. ↑ Uchwała Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dn. 24 października 2005 r. w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych. [w:] MP z 2005 r. nr 79, poz. 1120 ze zmianą w MP z 2008 r. nr 97, poz. 843 [on-line]. 2008. [dostęp 2011-08-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-03)].
  4. ↑ Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych. [w:] rozporządzenia [on-line]. bip.nauka.gov.pl, sierpień 2011. [dostęp 2016-07-09]. (pol.).
  5. ↑ Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki. [w:] Dz. U. z dnia 13 września 2007 r. [on-line]. [dostęp 2011-08-28].; wydane na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.2)
  6. ↑ Kierunki techniczne; Inżynieria chemiczna i procesowa. www.wiw.pl. [dostęp 2011-09-04].
  7. ↑ Inżynieria chemiczna i procesowa. www.uczelnie.info.pl. [dostęp 2011-09-05]. (pol.).
  8. ↑ Inżynieria chemiczna i procesowa. [w:] Wirtualny informator maturzysty; Charakterystyka kierunków studiów [on-line]. [dostęp 2011-09-06].
  9. ↑ Inżynieria chemiczna i procesowa. [w:] Serwis: kierunkistudiów.pl > wyszukiwarka [on-line]. kierunkistudiow.pl. [dostęp 2011-09-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-16)]. (pol.).
  10. ↑ Instytut Inżynierii Chemicznej Polskiej Akademii Nauk. [w:] Strona główna [on-line]. www.iich.gliwice.pl. [dostęp 2011-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-25)]. (pol.).
  11. ↑ Zdzisław Jaworski, Małgorzata Czernuszewicz. A comparative study of thermodynamic electrolyte models applied to the Solvay soda system. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 32 (2), s. 135-154, 2011-6-30. ISSN 0208-6425. (ang.). 
  12. ↑ S. Maass, J. Grünig, M. Kraume. Techniki pomiarowe rozkładu wielkości kropel w mieszanej cieczy. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 30 (4), s. 635–651, 2009. (ang.). 
  13. ↑ A. Miecznikowski, A. Lenart. Wpływ granulacji biopreparatów na kinetykę suszenia fluidyzacyjnego bakterii fermentacji mlekowej. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (2), s. 317–331, 2010. (pol.). 
  14. ↑ A. Witek-Krowiak, M. Mitek, K. Pokomeda, R.G. Szafran i inni. Biosorpcja barwników kationowych na trocinach bukowych. II. Wpływ parametrów procesowych na wydajność procesu. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (2), s. 421–432, 2010. (pol.). 
  15. ↑ J. Diakun, M. Jakubowski. Analiza prędkości przepływu wtórnego formującego stożek osadu w kadzi wirowej. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (3), s. 477–488, 2010. (pol.). 
  16. ↑ T. Kurasiński, Cz. Kuncewicz, J. Stelmach. Rozkład wartości objętościowego współczynnika wnikania masy podczas napowietrzania cieczy z użyciem samozasysającego mieszadła tarczowego. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (3), s. 505–514, 2010. (pol.). 
  17. ↑ A. Rotkegel. Modelowanie matematyczne zintegrowanego procesu niskotemperaturowej kondensacji z adsorpcją. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (3), s. 433–449, 2010. (pol.). 
  18. ↑ Chemical and Process Engineering. versitaopen.com. [dostęp 2011-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-21)]. (ang.).
  19. ↑ Chemical Engineering Research and Design. www.elsevier.com. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
  20. ↑ Inżynieria i aparatura chemiczna. www.sitpchem.org.pl. [dostęp 2011-09-06]. (pol.).
  21. ↑ Process Safety and Environmental Protection. www.elsevier.com. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
  22. ↑ Food and Bioproducts Processing. www.elsevier.com. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
  23. ↑ Education for Chemical Engineers. www.icheme.org. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
  24. ↑ Loss Prevention Bulletin. www.icheme.org. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
  25. ↑ Przemysł Chemiczny. www.sigma-not.pl. [dostęp 2011-09-04]. (pol.).
  26. ↑ Ochrona przed korozją. SITPChem, SIGMA–NOT. [dostęp 2011-09-06]. (pol.).
  27. ↑ CHEMIK nauka-technika-rynek. SITPChem, SIGMA–NOT. [dostęp 2011-09-06]. (pol.).

Linki zewnętrzne

edytuj

📚 Artikel Terkait di Wikipedia

Technologia chemiczna i inżynieria procesowa

Process Engineering Inżynieria i Aparatura Chemiczna Przemysł Chemiczny Ochrona przed korozją Chemik Chemical Engineering Research and Design Process

Katarzyna Bizon

models in process engineering: dimensionality reduction, surrogate and hybrid approaches, and digital twins. „Chemical and Process Engineering: New Frontiers”

Society for the Advancement of Material and Process Engineering

Society for the Advancement of Material and Process Engineering (SAMPE) – amerykańskie stowarzyszenie zawodowe grupujące specjalistów w zakresie inżynierii

Andrzej Górak

Chemical Engineering, Working Party on Distillation, Absorption and Extraction, Process 2002–2008: ProcessNet, Technical Committee on Fluid Process Engineering

Chemical and Process Engineering

Chemical and Process Engineering (Inżynieria chemiczna i procesowa) – czasopismo naukowe, wydawane przez Komitet Inżynierii Chemicznej i Procesowej Polskiej

Technologia chemiczna

Technology”, „Polish Journal of Chemical Technology”, „Chemical and Process Engineering”, „Przemysł Chemiczny”. Technologia chemiczna i inżynieria chemiczna

Wiesław Binienda

Certificate for The Collaborative Performance Review Process Training for Supervisors (2001) College of Engineering Outstanding Researcher Award (przyznana przez

Piotr Koszelnik

„Journal of Water Process Engineering” (IF 3,173). Pełnił również funkcję redaktora naczelnego czasopisma „Journal of Civil Engineering, Environment and